نمایش نتایج: از 1 به 1 از 1

موضوع: شش کتاب مذهبی کهن ایرانی قبل از اسلام

  1. Top | #1
    شش کتاب مذهبی کهن ایرانی قبل از اسلام



    عنوان کاربر
    کاربر ارشد
    تاریخ عضویت
    Sep 2012
    شماره عضویت
    12
    نوشته ها
    331
    پسندیده
    243
    مورد پسند : 857 بار در 295 پست

    ویترین مدال ها

    شش کتاب مذهبی کهن ایرانی قبل از اسلام

    شایست نشایست

    شایِست نِشایِست نام کتابی به پارسی میانه یا پهلوی است که در آن توضیحاتی کلی دربارهٔ مراسم دینی و آیین*ها و برخی مسائل دینی زرتشتی آمده*است.
    روایت امید اشوهشتان

    روایتِ اِمیدِ اَشَوَهِشتان (Rivāyatī Ēmēdī Ašawahištān) یکی از آثار اصلی دینی به زبان پارسی میانه در اواخر سده نهم و اوایل سده دهم میلادی است.

    این اثر، مجموعه*ای از قانون*های مذهبی، اجتماعی و مدنی زرتشتیان است و بازتاب موثقی از آیین*ها و عادات روزگار ایرانی ساسانی است. روایت امید اشوهشتان چهارمین و واپسین روایت از روایات پهلوی که توسط موبدان دوره اسلامی نوشته شده به شمار می*آید.

    نویسنده این کتاب، امید پسر اشوهشت، موبد موبدان دوره خود و از نوادگان آذرباد مهرسپندان بود.

    روایت امید اشوهشتان دربرگیرنده ۴۴ پرسش است که از سوی موبدی به نام آذرگشنسب، پسر مهرآتش، نوه آذرگشنسب از امید اشوهشتان پرسیده می*شود.

    واژه عربی روایت در نام این کتاب و آثار مشابه در دوره پس از اسلام توسط ویراستاران زرتشتی به جای واژه پهلوی نگیز (nigēz) به کار رفت.

    روایت امید اشوهشتان به موضوعات گوناگون از جمله قانون خانواده، انواع ازدواج، مسائل طهارت و غیره می*پردازد.

    از این اثر تنها یک دست*نوشته به جا مانده که متعلق به تهمورس دینشاه انکلساریا بود.

    مادیان هزار دادستان

    مادَیان هَزار دادِستان به معنی مجموعهٔ هزار فتوی است و همانطور که از نام آن برمی*آید گردآوردنده بر آن بوده*است که قضایای حقوقی را چه آن*هایی که اتفاق افتاده و چه آن*هایی که بالقوه می*توانسته اتفاق بیفتد در کتاب گردآوری کند.

    در دورهٔ ساسانی چندین مجموعهٔ حقوقی وجود داشته است که امروز تنها یکی از آن ها بنام مادیان هزار دادستان باقی است و از آن تنها یک نسخه خطی ناقص در دست است. احتمال می*رود که کتاب در اصل در دوران خسرو پرویز آخرین پادشاه که نام او در کتاب آمده، تألیف شده باشد و شاید مانند بسیاری از کتاب*های دیگر در قرن سوم هجری مطالبی را بدان افزوده یا از آن کاسته باشند. به هر حال کتاب بیش تر نمایانگر وضع دورهٔ ساسانی است تا عهد اسلامی. قضایای مطرح شده در کتاب بیشتر مربوط به قوانین مدنی است از قبیل ازدواج، طلاق، ارث، قیمومت، مالکیت، موقوفات، مسائل مربوط به برده، وام و گرو و رهن، غرامت و تاوان، اجاره، ضمانت، وکالت و شرکت. همهٔ فتواها بر اساس قوانین دینی زرتشتی بوده*است. این کتاب همچنین از جهت مطالعهٔ وضع اجتماعی دورهٔ ساسانی اهمیت به سزایی دارد.


    روایات آذرفرنبغ فرخزادان

    روایات آذر فرنبغ فرخزادان مجموعه ای است مشتمل بر ۱۴۷ پاسخی که آذر فرنبغ پسر فرخزاد، پیشوای زرتشتیان در قرن سوم هجری به سؤالات زرتشتیان هم عصر خود داده*است. آذر فرنبغ نخستین مدون دینکرد است و هموست که در حضور مأمون عباسی دوران حکومت از ۱۹۷ تا ۲۱۸ هجری شمسی با ابالیش مناظره کرده*است. در این کتاب مانند روایات امید اشوهشتان و بعضی از فصول دادستان دینی به مسائل بسیاری بر می*خوریم که زردشتیان در جامعهٔ مسلمانان با آن رو به رو بوده*اند. این کتاب از جهت در برداشتن تعدادی جملات اوستایی که در جای دیگر نیامده*است نیز در خور توجه*است.

    روایات فرنبغ سروش

    روایات فرنبغ سروش مجموعه ای است مشتمل بر ۴ پاسخی که فرنبغ سروش وهرامان (فرنبغ سروش پسر بهرام) به سؤالات هیربد اسفندیار فرخ برزین داده*است. متن در اصل مشتمل ۵ پرسش و پاسخ بوده*است. ولی در آغاز رساله بی*ذکر علتی آمده*است که نوشتن یکی از سؤالات ممکن نبوده*است. تألیف این روایات در سال ۳۷۷ سال یزدگردی برابر با ۱۰۰۸ میلادی انجام گرفته*است. این روایات در دو نسخهٔ خطی حفظ شده*است.

    * نخستین سؤال مربوط به کبیسه*ای است که استاد ابومنصور (؟) نامی از بغداد با عنوان مرزبان انجام داده است و مردم ابر*شهر (نیشابور) آن را نپذیرفته بودند.
    * سؤال دوم دربارهٔ این مطلب است که اگر پیشوای زردشتیان شخصی را به منصب موبدی و ردی (ریاست قضایی) شهری برگزید آیا پس از درگذشت آن پیشوا این انتصاب معتبر است یا نه؟
    * سؤال سوم مطلبی دربارهٔ قیومت است.
    * سؤال چهارم مطلبی دربارهٔ ازدواج است.

    پرسشنیها (متن پارسی میانه)

    پرسشنیها به معنی پرسش*ها مجموعه ای است مشتمل بر ۵۹ سؤال و جواب که از نظر موضوع شبیه به روایات است. سؤالات مطرح شده، در مورد مطالب گوناگون است:

    * مناسک دینی.
    * مطالب فقهی و حقوقی.
    * اندرزها و دستورهای اخلاقی که همه از نوع اندرزهای دینی هستند. ثواب و گناه.
    * مطالبی دربارهٔ زندگی پس از مرگ.

    در ضمنِ پاسخ*ها، غالباً شواهدی برای اثبات مطلب از اوستا همراه با ترجمهٔ آن*ها به پهلوی آورده شده*است. بعضی از این جملات در اوستای کنونی وجود ندارد و از این نظر این متن دارای اهمیت خاصی است. نثر کتاب ساده و روان است. از پرسشنیها یک نسخهٔ کامل و یک نسخهٔ ناقص در دست*است. این نسخهٔ اخیر در سال ۱۷۶۶ میلادی از روی نسخهٔ قدیم*تری در هندوستان استنساخ شده*است. نسخه*های دیگر همه از این دو نسخه رونویس شده*اند.
  2. 2 کاربر پست شاهنشاه آریا عزیز را پسندیده اند .

    ایرانمهر (10-10-2014),ترتولیان (02-24-2015)

پاسخ با نقل قول پاسخ با نقل قول

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
© تمامی حقوق برای تاریخ فا محفوظ بوده و هرگونه کپی برداري از محتوای انجمن پيگرد قانونی دارد